CẦN THỐNG NHẤT NHẬN THỨC TRONG VIỆC TRỪ THỜI GIAN TẠM GIỮ, TẠM GIAM VÀO THỜI HẠN CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TÙ TRONG TRƯỜNG HỢP NGƯỜI PHẠM TỘI BỊ ÁP DỤNG PHẠT TÙ NHƯNG CHO HƯỞNG ÁN TREO

24 Tháng Mười Hai, 2020 Trao Đổi Pháp Luật

Trong quá trình thực tiễn xét xử các vụ án hình sự tại địa phương, việc áp dụng pháp luật đối với việc “trừ thời gian tạm giữ, tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù trong trường hợp người phạm tội bị áp dụng hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo” đang còn có sự nhận thức và áp dụng chưa thống nhất.

Ví dụ cụ thể: Nguyễn Văn X bị bắt, tạm giữ, tạm giam trong thời hạn là 1 tháng về hành vi Trộm cắp tài sản, sau đó thay đổi biện pháp ngăn chặn Cấm đi khỏi nơi cư trú. Khi xét xử, Tòa án quyết định xử phạt Nguyễn Văn X, 9 tháng tù về tội trộm cắp tài sản nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 18 tháng. Việc quyết định hình phạt đối với X như nêu trên có hai ý kiến:

Ý kiến thứ nhất: Nguyễn Văn X đã bị tạm giữ, tạm giam trong thời hạn là 1 tháng trong quá trình điều tra. Do vậy khi xét xử, Tòa án quyết định xử phạt Nguyễn Văn X 9 tháng tù về tội trộm cắp tài sản, được trừ đi 1 tháng đã tạm giữ, tạm giam, còn phải chấp hành 8 tháng nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 18 tháng kể từ ngày tuyên án…

Ý kiến thứ hai: Nguyễn Văn X bị tạm giữ, tạm giam trong thời hạn là 1 tháng. Khi xét xử, Tòa án quyết định xử phạt Nguyễn Văn X 9 tháng tù về tội trộm cắp tài sản, thời gian thử thách là 18 tháng kể từ ngày tuyên án (không trừ đi thời hạn X bị giam giữ).

Qua nghiên cứu quy đinh của Bộ luật hình sự và các văn bản hướng dẫn có liên quan, quan điểm của tác giả đồng tình với ý kiến thứ nhất. Việc Tòa án không trừ thời gian bị cáo đã bị giữ, tạm giam là không chính xác và không đúng quy định của pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của bị cáo. Bởi lẽ:

Theo quy định tại khoản 1 Điều 38 Bộ luật Hình sự quy định“Thời gian tạm giữ, tạm giam được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù”. Do vậy khi Tòa án xử phạt bị cáo hình phạt tù thì phải trừ thời gian tạm giữ, tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù (nếu bị cáo bị tạm giữ, tạm giam). Cần lưu ý,“trừ thời hạn tạm giữ, tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù” khác với“trừ thời gian bị tạm giữ, tạm giam vào thời gian thử thách của án treo”.

Tại Điều 4 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP,ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự về án treo, quy định “Khi cho người phạm tội hưởng án treo, Tòa án phải ấn định thời gian thử thách bằng hai lần mức hình phạt tù, nhưng không được dưới 01 năm và không được quá 05 nămvà vận dụng tinh thần của Công văn số 27/TANDTC-KHXX ngày 17/02/2014 của Tòa án nhân dân Tối cao “…khi ấn định thời gian thử thách của án treo thì không trừ thời gian bị tạm giữ, tạm giam vào thời gian thử thách…”.

Tại Điều 7 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTPngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao quy định: Trường hợp người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách thì Tòa án quyết định hình phạt đối với tội phạm mới và tổng hợp hình phạt tù của bản án trước theo quy định tại Điều 55, Điều 56 Bộ luật Hình sự; nếu họ đã bị tạm giam, tạm giữ thì thời gian bị tạm giam, tạm giữ được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Để có căn cứ cho việc tổng hợp hình phạt theo hướng dẫn quy định tại Điều 7 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao thì Tòa án phải trừ thời gian tạm giữ, tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù trong trường hợp người phạm tội được hưởng án treo. Hơn nữa tại mục 27 trong tài liệu hướng dẫn giải đáp khó khăn vướng mắc trong công tác THQCT và KSXXHS 2020 của Viện kiểm sát Tối cao hướng dẫn “…Tòa án không trừ thời hạn đã bị tạm giữ, tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù khi cho bị cáo hưởng án treo là vi phạm nghiêm trọng trong việc áp dụng Bộ luậ hình sự và Viện kiểm sát phải kháng nghị”. Quy định của các văn bản pháp luật này là thống nhất, không có mâu thuẫn và hiện nay vẫn đang thực hiện.

Từ nội dung trên rất mong nhận được sự trao đổi, chia sẻ, đóng góp của bạn đọc để có sự nhận thức và áp dụng phát luật thống nhất.

Lê Trung Kiên-

Viện kiểm sát nhân dân huyện Phú Bình

 

Các Bài Viết Cùng Thể Loại