VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂNTHÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN KHÁNG NGHỊ BẢN ÁN DÂN SỰ SƠ THẨM VỀ TRANH CHẤP CHIA THỪA KẾ

25 Tháng Sáu, 2019 Trao Đổi Pháp Luật

Thông qua công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, vừa qua, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thái Nguyên đã ban hành Kháng nghị số 01/QĐKNPT-VKS-DS đối với Bản án số 17/2019/DS-ST của Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên về tranh chấp chia thừa kế vì có vi phạm về tố tụng và nội dung.

Nội dung vụ án:

Vợ chồng cụ Lê Văn R và Lưu Thị M có tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân gồm 6.988m2 đất ở và đất canh tác, đã được UBND thành phố Thái Nguyên cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 11/7/1994 mang tên Lê Văn R; trên đất có 01 ngôi nhà xây dựng năm 2005. Hai cụ có 11 người con chung, tại thời điểm mở thừa kế có 07 người con còn sống, còn 04 người con đã chết.

Năm 2000, cụ R chết không để lại di chúc. Năm 2006 cụ M có lập một bản di chúc, nội dung để lại nhà, đất, vườn và một số thửa ruộng cho cháu ngoại là Lê Thị Kim M, đến năm 2007 cụ M chết.

Theo đơn khởi kiện, bà Lê Thị C (là con của cụ R, cụ M) trình bày trước khi chết, bố mẹ bà đã chia một phần đất ở và đất canh tác cho các con, còn một phần đất ở có ngôi nhà xây năm 2005 và một số thửa đất canh tác chưa chia cho ai, bà khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên chia thừa kế cho cháu ngoại của hai cụ là Lê Thị Kim M theo di chúc do cụ M để lại, phần còn lại chia đều cho các đồng thừa kế.

Chị Lê Thị Kim M có yêu cầu độc lập được hưởng di sản thừa kế theo di chúc của cụ M. Bị đơn là ông Lê Văn M không có yêu cầu phản tố.

Tại Bản án số 17/2019/DS-ST của Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên đã quyết định:

  1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Lê Thị Kim M về việc chia di sản thừa kế theo di chúc.
  2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị C về việc chia di sản thừa kế theo pháp luật.

Sau khi xem xét các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Thái Nguyên nhận thấy Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên có những vi phạm như sau:

1.Vi phạm về thủ tục tố tụng

– Về phạm vi giải quyết: Xét thấy tại đơn khởi kiện, và đơn yêu cầu độc lập, các đương sự yêu cầu Tòa án chia thừa kế theo di chúc, phần còn lại chia đều cho các đồng thừa kế; không yêu cầu xem xét lại phần đất ở và đất canh tác mà cụ R, cụ M đã chia cho các con, không yêu cầu xem xét việc chuyển nhượng 40m2 đất đã chuyển nhượng cho anh Bùi Văn K; bị đơn không có yêu cầu phản tố. Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên đã tuyên xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện chia thừa kế theo di chúc và chia theo pháp luật, bao gồm toàn bộ diện tích đất ở và đất canh tác; đồng thời tuyên bà Lê Thị C phải có trách nhiệm hoàn tất các thủ tục về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Bùi Văn K là vượt quá yêu cầu của các đương sự.

– Về việc triệu tập thiếu người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng:Trong 04 người con của cụ R, cụ M có ông T chết năm 2005, sau thời điểm cụ R chết nên phần di sản của ông T được hưởng từ cụ R do vợ, con ông T thừa kế theo quy định pháp luật. Tòa án không đưa bà Lục Thị M là vợ ông T tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, là vi phạm Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà M.

– Về việc xác minh, thu thập chứng cứ: Diện tích các thửa đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trên thực tế có sự chênh lệch, nhưngTòa án đã không căn cứ kết quả đo đạc thực tế theo bản đồ đã được chỉnh lý để xác định giá trị di sản làm căn cứ xác định kỷ phần thừa kếvà tính án phí, làm ảnh hưởng quyền lợi, nghĩa vụ của các đương sự và Nhà nước; Tòa án đã không thu thập tài liệu, chứng cứ xác định quá trình quản lý, sử dụng di sản (là nhà, đất của cụ R, cụ M) của các đương sự có phát sinh chi phí cho việc bảo quản di sản, là chưa giải quyết toàn diện và đầy đủ vụ án; Tòa án đã không thu thập tài liệu để xác định căn cứ phân chia hiện vật theo thực tế các thửa đất cho mỗi người thừa kế, là không đảm bảo việc thi hành án, vi phạm quy định tại Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

  1. Vi phạm trong việc áp dụng pháp luật

– Về tính hợp pháp của di chúc:Xét hình thức di chúc của cụ M được lập bằng văn bản có người làm chứng, nhưng các trang không được đánh số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc vào từng trang, là chưa đúng quy định tại Khoản 2, Điều 653 Bộ luật Dân sự năm 2005. Xét nội dung di chúc không nêu rõ di sản để lại và nơi có di sản, là không đúng quy định tại Điểm d, Khoản 1, Điều 653 Bộ luật Dân sự năm 2005;nội dung di chúc định đoạt cả phần tài sản của cụ R để lại trong khối tài sản chung của vợ chồng là trái quy định tại Điều 631 Bộ luật Dân sự năm 2005. Do đó, di chúc của cụ M không được coi là hợp pháp theo quy định tại Điểm b,Khoản 1, Điều 652 Bộ luật Dân sự năm 2005, nhưng Tòa án vẫn chấp nhận chia thừa kế theo bản di chúc trên là có vi phạm trong việc áp dụng pháp luật.

– Về việc phân chia di sản và tính án phí: Tòa án đã căn cứ diện tích đất ghi trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đấtđể chia kỷ phần thừa kế mà không xác định mỗi kỷ phần thừa kế có giá trị bao nhiêu, là không bảo đảm công bằng, không chính xác và không có căn cứ tính án phí, ảnh hưởng lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

Từ vi phạm trên, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thái Nguyên đã ban hành Kháng nghị để Tòa án xét xử phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ Bản án, chuyển hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự theo đúng quy định của pháp luật./.

Hoàng Thị Diệu Ngọc – VKSND TPTN

Các Bài Viết Cùng Thể Loại

BÀN VỀ VIỆC ÁP DỤNG TÌNH TIẾT “PHẠM TỘI 02 LẦN TRỞ LÊN”; “ĐỐI VỚI 02 NGƯỜI TRỞ LÊN” TRONG NHÓM CÁC TỘI PHẠM VỀ MA TÚY, THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 (Tháng Bảy 10, 2019)

PHÒNG 9 – VKSND TỈNH THÁI NGUYÊN: TĂNG CƯỜNG XÉT XỬ RÚT KINH NGHIỆM THEO TINH THẦN CẢI CÁCH TƯ PHÁP (Tháng Sáu 24, 2019)

Rút kinh nghiệm trong việc áp dụng Thông tư số 17/2015/-BYT-BCA-BLĐTBXH ngày 09/7/2015 của Bộ Y tế – Bộ Công an – Bộ Lao động thương binh và xã hội, về: Quy định thẩm quyền, thủ tục và quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy, trong việc lập hồ sơ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (Tháng Sáu 18, 2019)

PHÒNG 10: KIẾN NGHỊ KHẮC PHỤC VI PHẠM TRONG VIỆC QUYẾT ĐỊNH ÁP DỤNG BIỆN PHÁP XỬ LÝ HÀNH CHÍNH ĐƯA VÀO CƠ SỞ CAI NGHIỆN BẮT BUỘC CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN (Tháng Năm 23, 2019)

NHỮNG VƯỚNG MẮC TỪ THỰC TIỄN TRONG VIỆC XỬ LÝ ĐỐI VỚI VẬT CHỨNG LÀ VŨ KHÍ QUÂN DỤNG, VẬT LIỆU NỔ CÔNG NGHIỆP (Tháng Năm 20, 2019)

TÒA TĂNG HÌNH PHẠT ĐỐI VỚI BỊ CÁO THEO KHÁNG NGHỊ CỦA VIỆN KIỂM SÁT (Tháng Ba 15, 2019)

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN RÚT KINH NGHIỆM QUA VỤ ÁN BỊ CẤP PHÚC THẨM TUYÊN HỦY BẢN ÁN SƠ THẨM HÌNH SỰ (Tháng Ba 1, 2019)

Một số điểm cần lưu ý trong công tác kiểm sát việc thụ lý giải quyết tố cáo trong lĩnh vực tư pháp theo Luật Tố cáo năm 2018 (Tháng Hai 28, 2019)