Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả các bản kháng nghị, kiến nghị của Viện kiểm sát nhân dân trong công tác kiểm sát thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

24 Tháng Sáu, 2019 Tin Hoạt Động Ngành Kiểm Sát

Kiểm sát thi hành án dân sự là một trong những công tác thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND nhằm đảm bảo cho các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật hoặc chưa có hiệu lực nhưng phải thi hành ngay của Tòa án được thi hành đầy đủ kịp thời, đúng pháp luật; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và Nhà nước, góp phần giữ vững ổn định chính trị, xã hội, tăng cường hiệu lực và hiệu quả của bộ máy Nhà nước, đặc biệt là của hệ thống các cơ quan tố tụng.

Nhằm mục đích nâng cao chất lượng và đáp ứng nhiệm vụ trọng tâm của công tác kiểm sát thi hành án dân sự (THADS), trong đó việc nâng cao chất lượng, hiệu quả các bản kháng nghị, kiến nghị trong công tác THADS là thực sự cần thiết. Kháng nghị, kiến nghị là quyền năng pháp lý của Viện kiểm sát được Luật tổ chức Viện KSND xác định, thực hiện tốt nhiệm vụ này nhằm khắc phục những vi phạm trong hoạt động tư pháp, bảo đảm cho hoạt động tư pháp được thực hiện nghiêm minh, công bằng, dân chủ và khách quan, bảo vệ quyền con người, các quyền và lợi ích chính đáng của Nhà nước, của các tổ chức và công dân đã được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận; góp phần quan trọng trong việc khẳng định và nâng cao vị thế của ngành Kiểm sát trong hệ thống các cơ quan tư pháp.

Trong thời gian qua, Viện kiểm sát 2 cấp tỉnh Thái Nguyên đã phát hiện nhiều vi phạm của cơ quan THADS, Chấp hành viên, cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan để ban hành kháng nghị, kiến nghị. Qua đó đã có nhiều tác động tích cực, phát huy hiệu quả trong việc thúc đẩy tiến độ giải quyết việc THADS, chấn chỉnh, khắc phục kịp thời những sai sót, vi phạm pháp luật xảy ra trong lĩnh vực THADS.

Kết quả đạt được trong 3 năm (2016 – 2019) VKS 2 cấp đã ban hành 04 bản kháng nghị, trong đó: Phòng 11 – Viện KSND tỉnh ban hành 03 kháng nghị; VKS huyện Phú Lương ban hành 01 kháng nghị.

Các dạng vi phạm gồm: Vi phạm trong việc ban hành các quyết định miễn, giảm các khoản nộp ngân sách Nhà nước và vi phạm trong việc cưỡng chế, kê biên quyền sử dụng đất, nhà ở của người phải thi hành án.

Ban hành 66 bản kiến nghị, trong đó: VKS tỉnh ban hành: 11 kiến nghị. VKS cấp huyện ban hành: 55 bản kiến nghị, cụ thể:

– Kiến nghị đối với Cơ quan THADS: 40 bản, trong đó: VKS tỉnh 05; VKS cấp huyện 35.

– Kiến nghị đối với Tòa án nhân dân: 25 bản, trong đó: VKS tỉnh 05; VKS cấp huyện 20).

– Kiến nghị về lĩnh vực thi hành án hành chính: VKS tỉnh ban hàn 01 bản kiến nghị đối với người phải THA là Chủ tịch UBND thành phố Thái Nguyên do có vi phạm trong việc không thông báo cho VKS về tình hình, kết quả thi hành bản án hành chính của Tòa án theo quy định.

Các vi phạm của cơ quan THADS chủ yếu: Về thời hạn gửi quyết định, giấy tờ về thi hành án; Chấp hành viên chưa tiến hành xác minh (hoặc xác minh lại theo định kỳ) điều kiện thi hành án để xử lý theo luật; sau khi kê biên các chấp hành viên còn vi phạm về thời hạn áp dụng các biện pháp (như không thẩm định giá hoặc không đưa ra bán đấu giá tài sản); sau khi kê biên tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu một số đơn vị không thông báo kết quả kê biên cho cơ quan có thẩm quyền biết theo quy định; chưa xử lý vật chứng; chậm nộp tiền vào ngân sách nhà nước….v..v;

* Kết quả thực hiện kiến nghị, kháng nghị của VKS: Sau khi nhận được các văn bản kiến nghị, kháng nghị các cơ quan Thi hành án dân sự trong tỉnh đã có trả lời bằng văn bản cho cơ quan kiểm sát. Việc khắc phục các vi phạm theo các kháng nghị, kiến nghị của Viện kiểm sát các cấp đã được các Thủ trưởng cơ quan THADS tiếp thu và triển khai cho Chấp hành viên, thư ký thực hiện việc khắc phục và rút kinh nghiệm trong quá trình tác nghiệp. 100% các bản kiến nghị, kháng nghị đều được chấp nhận.Các kháng nghị, kiến nghị của Viện KSND đã có những tác động tích cực trong công tác THADS.

Mặc dù đã đạt được những kết quả như nêu trên, tuy nhiên về số lượng các bản kiến nghị, kháng nghị của VKS so với những vi phạm của Cơ quan THADS, của các cơ quan có liên quan đến công tác thi hành án vẫn còn hạn chế và chất lượng của một số bản kiến nghị tính thuyết phục còn chưa cao. Chủ yếu là kiến nghị về hình thức (trình tự, thủ tục); số lượng các bản kiến nghị vi phạm về nội dung còn rất khiêm tốn. Để nâng cao chất lượng công tác kiểm sát THADS và nâng cao hơn nữa chất lượng các bản kiến nghị, kháng nghị VKS 2 cấp cần thực hiện tốt những nội dung sau:

– Thứ nhất: Về công tác cán bộ, cần phải kiện toàn đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên đủ về số lượng và có trình độ, không chỉ am hiểu sâu về pháp luật mà còn linh hoạt trong vận dụng thực tiễn. Lãnh đạo Viện kiểm sát phụ trách công tác kiểm sát thi hành án dân sự cần quan tâm chỉ đạo thực hiện chặt chẽ về hoạt động kiểm sát THADS. Trong đó cần chú trọng công tác kiến nghị, kháng nghị để kịp thời khắc phục các vi phạm trong hoạt động tư pháp, bảo đảm chất lượng, hiệu quả và hiệu lực các bản kháng nghị, kiến nghị của Viện KSND về THADS đúng pháp luật kịp thời, nhằm hạn chế các vi phạm của cơ quan THADS.

– Thứ hai: Các cán bộ, Kiểm sát viên cần nắm chắc các quy định của pháp luật về THADS, bám sát nội dung Quy chế công tác kiểm sát THADS ban hành kèm theo Quyết định số 810/QĐ-VKSTC ngày 20/12/2016 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao để thực hiện tốt nhiệm vụ công tác kiểm sát THADS, khắc phục được những tồn tại, hạn chế về hình thức cũng như nội dung của các bản kiến nghị, kháng nghị như hiện nay, đáng chú ý là phải áp dụng căn cứ pháp luật thật chính xác. Phải xác định rõ những hành vi, quyết định về THA đã vi phạm vào điều luật nào, điều kiện, nguyên nhân dẫn đến vi phạm, biện pháp, giải pháp khắc phục vi phạm như thu hồi, sửa đổi, bổ sung quyết định có vi phạm hoặc chấn chỉnh, chấm dứt hành vi vi phạm…

– Thứ ba: Kiểm sát chặt chẽ các quyết định về THA, các hoạt động của Chấp hành viên, các hoạt động khác có liên quan đến công tác thi hành án. Khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm cần phải được xác minh, làm rõ. Trước khi ban hành kiến nghị, kháng nghị cần thu thập đầy đủ, chính xác các thông tin ý kiến giải trình để xem xét, cân nhắc, chỉ kiến nghị, kháng nghị đối với những vi phạm pháp luật đã rõ về căn cứ pháp luật; nội dung kiến nghị, kháng nghị cần ngắn gọn, rõ ràng, đề ra các biện pháp để cơ quan THADS dễ thực hiện.

– Thứ tư: Các bản kiến nghị, kháng nghị phải đảm bảo đúng quy định của Ngành về hình thức. Nội dung phải chặt chẽ, chính xác, có căn cứ, mang tính thuyết phục cao, đề ra được các biện pháp để cơ quan bị kiến nghị, kháng nghị thực hiện. Vì đó là cơ sở để cơ quan bị kiến nghị, kháng nghị chấp nhận, khắc phục. Chấp hành đúng quy chế về việc gửi các bản kiến nghị, kháng nghị, nhất là việc gửi cho Cơ quan chủ quản cấp trên của đơn vị bị kiến nghị, kháng nghị. Tăng cường phúc tra việc thực hiện kiến nghị vì thông qua các hoạt động này là những kênh quan trọng nhất để đánh giá và nâng cao được chất lượng về kiến nghị, kháng nghị của VKS.

Đối với những vấn đề còn nhận thức khác nhau thì Viện kiểm sát chưa ban hành kháng nghị, kiến nghị mà nên báo cáo thỉnh thị Viện kiểm sát cấp trên để được hướng dẫn.

– Thứ năm: Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ khác để nắm bắt các thông tin về nội dung bản án, quyết định của Tòa án, bản chất của sự việc. Điều này rất có ý nghĩa trong công tác kiểm sát đối với những trường hợp thi hành án có khó khăn, phức tạp và thường xẩy ra vi phạm. Chú trọng kiểm sát trực tiếp tại cơ quan THADS nhằm nâng cao chất lượng kiểm sát, có thể nói đây là hoạt động kiểm sát phát hiện ra nhiều vi phạm nhất.

Phối hợp tốt với cơ quan THADS để thực hiện tốt công tác kiểm sát, từ đó xác định được những vi phạm của các Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để xem xét ban hành kiến nghị, kháng nghị yêu cầu khắc phục, sửa chữa.

Các vi phạm đã được kiến nghị, kháng nghị nhưng vẫn tiếp diễn, xẩy ra lặp đi, lặp lại nhiều lần cần phải phải được tổng hợp đầy đủ để kiến nghị phòng ngừa nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả bản kiến nghị, kháng nghị của VKS.

– Thứ sáu: Để làm tốt chức năng nhiệm vụ trong công tác kiểm sát THADS, THAHC, đảm bảo các kiến nghị, kháng nghị của VKS được thực hiện nghiêm chỉnh cần tranh thủ sự ủng hộ của cấp ủy Đảng, của Ban chỉ đạo về thi hành án các cấp và của Ngành.

 Kịp thời báo cáo những vụ, việc thi hành án phức tạp, có khó khăn, vướng mắc, những vụ việc có vi phạm pháp luật nghiêm trọng để chỉ đạo giải quyết kịp thời, đảm bảo tính thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ của Ngành Kiểm sát nhân dân.

                                                              Trần Thái Hùng – Phòng 11

Các Bài Viết Cùng Thể Loại